Programma Symposium Palliatieve Zorg voor Verzorgenden 2012

U kunt hier de openingsdia's bezichtigen.

Multiculturele zorg
door Fuusje de Graaff (Bureau MUTANT)

  • Waarom maken migranten zo weinig gebruik van palliatieve zorgvoorzieningen?
  • Wat zijn hun behoeften?
  • Hoe kunnen wij op hun behoeften inspelen?

Het onderzoek van Fuusje de Graaff onder ‘doodzieke’ Turkse en Marokkaanse patiënten, hun naasten, verzorgenden, verpleegkundigen en artsen, wees uit dat het gebruik niet alleen gering is omdat de voorzieningen onbekend zijn. Het heeft ook te maken met de besluitvorming in migrantenfamilies, de sociale controle in de Turkse en Marokkaanse gemeenschap en de manier waarop de zorg in Nederland georganiseerd is.

In deze lezing zal Fuusje de Graaff eerst de belangrijkste resultaten van haar onderzoek presenteren en daarna, gebruik makend van de VPTZ video Terminaal ziek, bespreken hoe verzorgenden in hun dagelijks werk om kunnen gaan met verschillende dilemma’s in de zorg aan migranten.

 

Spirituele Zorg - wat kun je ermee?
door Carlo Leget (Universiteit voor Humanistiek, Utrecht)

Voor meer achtergrond informatie verwijzen we u ook graag naar een boekje over spirituele zorg dat door een verzorgende geschreven is:
http://www.freemusketeers.nl/index.php/pagina/boeken/aktie/details/boek/3140/waken-bij-het-laatste-uur.html

Spirituele zorg klinkt soms een beetje vaag en zweverig. Toch is het onmisbaar bij goede palliatieve zorg.

  • Maar wat is het precies?
  • Wiens taak is het eigenlijk?
  • En wat kan de rol van de verzorgende zijn bij spirituele zorg?

Op deze vragen zal Carlo Leget in deze lezing ingaan. Duidelijk zal worden dat spirituele zorg in veel gevallen iets is wat je altijd al deed. Wanneer je je hiervan bewust wordt kun je nog meer betekenen voor de mensen voor wie je zorgt. En dat zit hem vaak in het kennen van een paar eenvoudige handvatten.

 

Levensvragen en ouderen
door Christien Begemann (Expertisenetwerk Levensvragen en Ouderen)

Met behulp van het filmpje Oog en Oor voor Levensvragen laat Christien Begemann zien wat we verstaan onder levensvragen van ouderen. Waarom is dat zo belangrijk? Welke soorten levensvragen hebben ouderen?

Aan de hand van een filmisch portret komt zingeving aan de orde als je afhankelijk bent en in een zorginstelling woont.
Omgaan met levensvragen lijkt soms moeilijker dan het is. Wat kunnen verzorgenden in hun dagelijks werk doen om ouderen bij levensvragen te ondersteunen? De verzorgenden zullen de mogelijkheden direct met elkaar in de praktijk brengen.

Afsluitend kijken de deelnemers naar twee scenes waarin er een goed contact is tussen een verzorgende en een oudere over iets wat voor de oudere een levensvraag is. Daarna is er kort ruimte voor vragen en discussie.

De filmpjes die achtereenvolgens in de presentatie te zien zijn kunt u hier vinden:

  1. Meneer van Witzenburg
  2. Puzzelstukje
  3. De oude man

Workshop 1: Communicatie rondom palliatieve sedatie en euthanasie
door Lenneke de Smit en Renske Boogaard (V&VN Palliatieve Zorg)

“………en als ik dan dood ga wil ik dat niet bewust meemaken, ik kies dan voor palliatieve sedatie. Daarover zag ik laatste een programma op de televisie, dat lijkt me wel wat.” 

“…….ik stap er uit wanneer ik dat wil, ik heb recht op euthanasie, wat vind jij daar nu van?”

Mensen die terminaal ziek zijn en gaan sterven kunnen extra gevoelig zijn voor communicatie. Op een gegeven moment is dat zelfs het enige wat nog rest. De laatste fase is kort en hij kan niet overgedaan worden. Dit stelt hoge eisen aan de zorgverleners aan het bed.

Het durven praten met de zieke en zijn naasten over zorgen en angsten rond het sterven vraagt kennis en kunde. Het omgaan met vragen die niet bij jou als verzorgende horen en het beluisteren van de vraag achter de vraag is een kunst op zich.

In de workshop staan de workshopleiders kort stil bij ervaringen in communicatie rond ethische zaken en de houding van de deelnemers daarin.

 

Workshop 2: Goede palliatieve zorg voor mensen met dementie
door Madeleine Timmermann (Hospice Roosdonck, stichting Groenhuysen)

“Laat mij in geval van dementie niet in de steek”  (Bère Miesen)

Dementie is een syndroom dat schrikbarend toeneemt in onze samenleving en dus ook in de palliatieve zorg. Of het nu gaat om patiënten met (beginnende) dementieverschijnselen of dementerende partners van patiënten, goede omgang met dementie vergt van verzorgenden de nodige kennis en vaardigheden. Het is de kunst om af te stemmen op de dementerende in onder andere taal, tempo en sfeer.

In de workshop gaat Madeleine Timmermann op ontdekkingstocht in de wereld van dementie. Na een korte introductie over diverse ziektebeelden die het dementiesyndroom veroorzaken en de bijbehorende verschijnselen worden praktijkvoorbeelden gegeven waarin AU, KOU en HELP centraal staan. Wat vraagt goede palliatieve zorg voor mensen met dementie van jou en je team?

 

Workshop 3: Casusbespreking delier
door Marjolein van Meggelen (IKNL)

“Na een onrustige nacht, is Mw. de Bree niet meer rustig te krijgen. De verzorgende die daar komt, kent mevrouw al lang. Sinds een paar jaar heeft ze hulp met kousen aantrekken, want door haar ernstige COPD lukt haar dat niet meer. Het laatste half jaar, krijgt ze hulp met wassen.

Sinds een paar dagen gaat het slechter met mevrouw de Bree. Wat er precies speelt kan de verzorgende niet zeggen. Ze heeft een soort van onderbuik gevoel dat het wel eens verkeerd kon gaan.”

Als verzorgende verleen je zorg aan mensen in hun laatste levensfase. In deze palliatieve fase verandert de zorgvraag, dus ook de zorg. Je richt je meer op het voorkomen en verzachten van lijden. Het doel van palliatieve zorg is een zo goed mogelijke kwaliteit van leven voor de zorgvrager. In de palliatieve fase signaleer jij vaak als eerste een verandering in conditie, ADL of gedrag. De methode ”signalering in de palliatieve fase” helpt je bij het signaleren, interpreteren en verwoorden van de belangrijkste zorgproblemen.

Deze workshop geeft je handvatten, zodat je situaties als die van mw. de Bree goed in kaart kunt brengen, bijvoorbeeld voor het multidisciplinair overleg of zorgleefplanbespreking.

 

Workshop 4: Voeding in de palliatieve fase
door Jessica Blom en Herma ten Have (Careyn)

Sinds enige tijd heeft dhr. de Vries een zeer matige eetlust, zijn familie maakt zich hier erge zorgen over.  De verzorgende van de afdeling doet haar best om meneer zo veel mogelijk aan te bieden, maar zij kan hem niet dwingen. De familie vindt het echter heel belangrijk dat zij het blijft proberen, omdat hij niet zonder eten kan.

In de dagelijkse zorg van een verpleeghuis heb je als verzorgende regelmatig te maken met cliënten bij wie het levenseinde nadert.  Aan eten kan er dan minder behoefte zijn, tot er zelfs helemaal geen behoefte meer is. Voor familie is dit erg moeilijk om te zien en te accepteren. Je hebt een signalerende taak, je hebt in de gaten wanneer een cliënt gewicht verliest en wanneer de eetlust afneemt. Daarnaast kun jij inventariseren wat de cliënt zelf wil.

Aan de hand van theorie, casuïstieken en stellingen bieden Jessica Blom en Herma ten Have je handvatten in het verplegen van palliatieve cliënten bij wie voeding een probleem vormt. Zodat je dit mee kunt nemen in de praktijk, bijvoorbeeld tijdens een multidisciplinair overleg of een patiëntbespreking.

 

Workshop 5: Aandacht voor het levensverhaal van de cliënt
door Gonnie Jansen (Onderons)

Als achtergrondinformatie kunt u hier ook het artikel in Pallium bekijken.

"..Om te kunnen sterven is herinneren nodig.."

Pastor Kurt Lückel

Vind je het wel eens moeilijk een stervende cliënt te vragen over diens levensverhaal? Er zijn mensen die pas gaan vertellen over hun leven als ze hiervoor uitgenodigd worden. Maar hoe doe je dat dan? Een terugblik op iemands leven kan troost bieden en bijdragen aan de afronding van het leven.

De workshop gaat over wat de aandacht voor het levensverhaal kan betekenen voor de palliatieve cliënt. Je krijgt praktische adviezen en ideeën voor gespreksonderwerpen. Ook doen we een korte oefening in het aandachtig luisteren naar het verhaal van de ander.

Gonnie Jansen is particulier thuiszorgverpleegkundige en levensverhalenexpert. Zij legt levensverhalen vast in beeld (film of fotoalbum) en geluid (luister-cd) voor mensen die hun verhaal willen nalaten. Ze geeft lezingen over de aandacht voor het levensverhaal aan zorgverleners in de palliatieve zorg. Gonnie Jansen is initiatiefnemer van Een doodgewoon gesprek, filminterviews met ongeneeslijk zieken, die openhartig vertellen over hun naderende dood.

U kunt hier de afsluitingsdia's bezichtigen.

Terug naar het programmaoverzicht

Symposium Palliatieve Zorg voor Verzorgenden

14 november 2012